Często myślimy, że bycie „dobrym człowiekiem” oznacza ciągłą dostępność, pomaganie innym kosztem siebie i unikanie konfliktów za wszelką cenę. Jednak w praktyce taka postawa prowadzi prosto do emocjonalnego wypalenia, chronicznego stresu, a nawet stanów lękowych. Kluczem do zachowania zdrowia psychicznego nie jest rezygnacja z relacji, ale nauka stawiania granic. Granice nie są murami, które mają nas odizolować – to raczej instrukcja obsługi nas samych.
Dlaczego tak trudno powiedzieć „nie”?
Mechanizm, który powstrzymuje nas przed asertywnością, ma zazwyczaj głębokie korzenie. Może to być lęk przed odrzuceniem, wyuczony w dzieciństwie schemat zadowalania innych czy poczucie winy, które pojawia się natychmiast, gdy pomyślimy o własnych potrzebach. Wiele osób trafiających na psychoterapię indywidualną zauważa, że ich trudności w relacjach wynikają właśnie z braku umiejętności definiowania tego, co jest dla nich akceptowalne, a co już rani ich dobrostan.
Kiedy ignorujemy własne granice, nasze ciało i psychika zaczynają wysyłać sygnały alarmowe. Pojawia się napięcie, rozdrażnienie, a w dłuższej perspektywie – spadek samooceny. Gabinet psychoterapii SELF to miejsce, w którym często pracujemy z pacjentami nad odzyskaniem tego wewnętrznego kompasu. Zrozumienie, że „nie” powiedziane komuś innemu jest jednocześnie „tak” powiedzianym sobie, bywa przełomowym momentem w procesie terapeutycznym.
Jak budować asertywność w praktyce?
Asertywność to nie agresja. To umiejętność wyrażania swoich opinii, potrzeb i uczuć w sposób bezpośredni, uczciwy, a jednocześnie pełen szacunku do rozmówcy. Jeśli czujesz, że Twoje relacje Cię przytłaczają, warto rozważyć skorzystanie z profesjonalnego wsparcia. Specjaliści oferujący konsultacje psychologiczne pomagają zidentyfikować momenty, w których oddajemy kontrolę nad swoim życiem innym osobom.
Oto kilka konkretnych kroków, które pomogą Ci zacząć chronić swój spokój:
- zidentyfikuj swoje „punkty zapalne” – zwróć uwagę, w jakich sytuacjach czujesz złość lub urazę. To najczęstsze sygnały, że Twoja granica została przekroczona.
- stosuj komunikat „Ja” – zamiast mówić „Znowu mnie wykorzystujesz”, powiedz: „Czuję się przeciążona, gdy dokładasz mi kolejne zadania. Potrzebuję, abyśmy podzielili obowiązki inaczej”.
- daj sobie czas – asertywność nie wymaga natychmiastowej odpowiedzi. Możesz powiedzieć: „Muszę to przemyśleć, dam Ci znać wieczorem”. To chroni przed odruchowym zgadzaniem się na wszystko.
- akceptuj dyskomfort – na początku stawianie granic może budzić poczucie winy. To normalne. Z czasem to uczucie ustąpi miejsca satysfakcji i poczuciu sprawstwa.
Kiedy problem dotyczy dwojga, czyli granice w związku
Czasami brak granic staje się problemem systemowym w relacji. Jedna strona czuje się stłamszona, a druga, często nieświadomie, dominuje. W takich przypadkach doraźne rady mogą nie wystarczyć. Rozwiązaniem, które pozwala na nowo poukładać wspólną przestrzeń, jest psychoterapia par.
Podczas sesji partnerzy uczą się nie tylko słuchać siebie nawzajem, ale przede wszystkim komunikować własne limity bez ranienia drugiej strony.
Równie ważne jest dbanie o granice w kontekście wychowawczym. Dzieci obserwują nas i uczą się przez modelowanie. Jeśli rodzic potrafi zadbać o siebie, uczy dziecko szacunku do własnych potrzeb. Jeśli jednak widzisz, że Twoje dziecko ma problem z rówieśnikami lub wykazuje nadmierną uległość (bądź przeciwnie – agresję), warto sprawdzić, co oferuje psychoterapia dzieci. Nauka stawiania granic od najmłodszych lat to najlepszy kapitał na dorosłe życie.
Postaw na swój rozwój
Ochrona spokoju psychicznego to proces, a nie jednorazowa decyzja. Czasami wymaga on głębszego zajrzenia w siebie, przepracowania traum czy zmiany schematów myślowych pod okiem fachowca. Niezależnie od tego, czy zmagasz się z trudnościami w pracy, kryzysem w związku, czy po prostu czujesz, że zatraciłeś gdzieś siebie, pamiętaj, że proszenie o pomoc jest aktem odwagi, a nie słabości.
W Gabinecie Psychoterapii SELF wierzymy, że każdy zasługuje na życie w zgodzie ze sobą. Nasz zespół doświadczonych psychoterapeutów i psychologów w Warszawie pomoże Ci przejść drogę od poczucia przytłoczenia do wewnętrznej wolności.
Zapraszamy do kontaktu i umówienia się na konsultację. Zrób pierwszy krok w stronę życia na własnych zasadach. Twoje „nie” ma moc, a Twój spokój jest wart ochrony.
